محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
186
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
( فاعتبروا بما أصاب الأمم المستكبرين من قبلكم من بأس اللّه و صولاته و وقائعه و مثلاته ) منظور از امتهاى مستكبر ، گردنكشانى چون فرعون و نمرود و ديگر امپراطورها و شاهان ستمگر است . توده مردم براى آنها كاخها و حرمها و قلعهها مىساخت و به زمينها و اموالشان رسيدگى مىكرد . خداوند عذاب خود را بر مستكبران و پيروانشان فرو فرستاد و دسته اول را به سبب ظلمهايشان و دسته دوم را به سبب سكوت و خشنودى از كارهاى دسته اول هلاك ساخت . امام عليه السّلام به مستضعفان مىگويد كه از گذشتگان خود عبرت بگيريد و پيش از نزول عذاب ناگهانى به مبارزه با تجاوز و ستم برويد . ( و اتعظوا بمثاوى خدودهم و مصارع جنوبهم ) در برخى از نسخهها به جاى « خدودهم » ، « حدودهم » آمده است كه غلط است . امام عليه السّلام مىگويد : از گورهايى عبرت بگيريد كه گونههاى صورت را خرد كرده و پهلوها را فرسوده و متلاشى مىكند . ( و استعيذوا باللّه من لواقح الكبر كما تستعيذونه من طوارق الدهر ) هيچ عاقلى نيست كه از رخدادهاى ناگهانى در هراس نباشد و تنها انسان متكبر است كه ترسى به دل راه نمىدهد و به عاقبت و سرانجام غرور و تكبر خويش نمىانديشد . اگر او از حوادث روزگار در امان بماند ، از سختىهاى مرگ و از تاريكى گور نمىتواند برهد . ( فلو رخص اللّه في الكبر لأحد من عباده لرخص فيه لخاصة أنبيائه و أوليائه . . . ) خداوند به خاتم و برترين پيامبرانش مىفرمايد : « و بال خويش را براى مؤمنان فرو گستر . » « 1 » در حديثى آمده است : « هركس فروتنى كند ، خدا او را
--> ( 1 ) . وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ حجر / 15 : 88 .